Przejdź do treści

Wystawy kolekcji zegarków

W ramach wydarzenia Passion for Watches – Antoni N. Patek zaprezentowane zostaną unikalne zbiory kolekcjonerskie, związane z zegarmistrzostwem, zegarami i ich historią.

Wystawa Antoniego N. Patka

Zegarek produkcji Patka należący do Jana Matejki, który trafił do niego od Tyszkiewiczów w ramach rozliczenia za obraz „Batory pod Pskowem”. Zegarek znajduje się w kolekcji Jana Bednarskiego.

Zegarek Patka jest czasomierzem mechanicznym typu sprężynowego. Jego ręcznie wykonany mechanizm opatrzony został numerem fabr. „Patek-Philippe” 95.132, obudowa ze złota składa się z 3 kopert, awersowej, zamykającej tarczę zegarka pod szkiełkiem i dwu rewersowych, z których wewnętrzna ozdobiona jest miniaturą portretu Jana Matejki. Miniatura wykonana podług wspomnianej fotografii techniką monochromatyczną na emalii objęta złotą cyzelowaną ramką. Na środku koperty awersowej znajduje się wypukły, również cyzelowaną techniką wykonany w kształcie splatających się liter „J M” monogram Jana Matejki.

Kieszonkowy „fason” zegarka z miniaturą reprezentuje modę dominującą przez cały w. XIX i również po jego przełomie, która nakazywała elegantom nosić go w kieszonce kamizelki na łańcuszku. Średnica Matejkowskiego „Patka” wynosi 5 cm, grubość 1,5 cm, waga 130 g. Kształtem przypomina zegarek, którym firma „Patek-Philippe” z początkiem bieżącego stulecia obdarzyła cara Mikołaja II, gdy z ciekawości odwiedził ją w czasie pobytu w Szwajcarii, a jeszcze bardziej zegarek cesarza Abisynii Negusa.

Według relacji bratanka artysty zakupu tego „Patka” dokonał dla malarza „hr Tyszkiewicz z Litwy”, którego ze stryjem (tzn. malarzem Matejką) przez długie lata łączyły i dzieliły niezbyt szczęśliwe interesy. Wskazując na zegarek dodawał wyjaśnienie: „Został on wręczony stryjowi na wyrównanie nieporozumień, powstałych w związku z zakupem przez hr. Tyszkiewicza obrazu Batory pod Pskowem”.Po zgonie bratanka w r. 1935 zegarek dostał się w spadku jego żonie, a następnie spowinowaconej przez nią rodzinie Rybowskich. W r. 1960 nabył go kolekcjoner ze Lwowa, który po repatriacji w r. 1946 osiedlił się w Krakowie.

Sala S3 – I piętro

Wieżowy zegar mechaniczny - miniatura zegara wieżowego z Zamku Królewskiego

Ekspozycja mechanicznego zegara wieżowego będącego mniejszą wersją tj. 3/4 wielkości zegara pracującego na wieży Zamku Królewskiego w Warszawie.

Zegar został zbudowany w 2008 r. przy przez inżyniera Marka Górskiego jego przyjaciela – Marka Binia i syna – Bartka Górskiego. Jest to mechaniczny zegar wieżowy będący mniejszą wersją tj. 3/4 wielkości zegara pracującego na wieży Zamku Królewskiego w Warszawie. Nie ma on tylko w stosunku do zegara zamkowego tzw. sekcji wybijania kwadransów. Od momentu zbudowania, regulacji i uruchomienia czyli od 15 lat zegar ten pracuje nieprzerwanie w witrynie pracowni zegarmistrzowskiej Marka Binia w Warszawie stanowiąc wyjątkową dekorację przyciągającą wzrok przechodniów podążających w stronę Rynku Starego Miasta.

ATRIUM

Kolekcja zegarków marki Błonie

Na wystawie pokazywane są zegarki naręczne Błonie. Wszystkie prezentowane modele zegarków ich części i przedmioty towarzyszące są historycznie związane i pochodzą z Zakładu Mechaniki Precyzyjnej w Błoniu k/ W-wy. Produkowane w latach sześćdziesiątych ub.w.

Już ponad 60 lat temu z taśmy montażowej pierwszej polskiej fabryki zegarków na rękę w Błoniu k/ W-wy zeszły nowe zegarki. Były to produkowane seryjnie Zegarki Błonie. ZMP -Zakład Mechaniki Precyzyjnej – był dotychczas jedyną tego typu fabryką w Polsce.

Wytwarzano zegarki licencyjne . Równolegle prowadzono prace nad oparciem produkcji o własne części. Dążono do powstania zegarka całkowicie polskiego z własnym mechanizmem. Produkowano zegarki rodzimych i swojsko brzmiących nazwach . Marka Błonie była dostępna w sieci sklepów Jubiler . Na tarczach i dekielkach widniał będący dumą Zakładu napis MADE IN POLAND. Wystawiane są różnorakie modele i wersje wytwarzane przez cały okres działania Fabryki. Wszystkie przedmioty ,części, mechanizmy ,zegarki i narzędzia to dziedzictwo ZMP Błonie.

Sala S5 – III piętro

Wystawa budzików

Zbiór budzików z prywatnej kolekcji budzików produkowanych w latach 1949-1995 w Łódzkiej Fabryce Zegarów Poltik.

Powoli odchodzące w niepamięć urządzenia doby rewolucji przemysłowej wyznaczające początek dnia. Nienawidzone z uwagi na swą nieustępliwość przy wezwaniu do pracy lub szkoły. Dzisiaj to zaledwie jedna z funkcji naszych telefonów a kiedyś dodatkowe wyposażenie naszych nocnych szafek kupowane z uwagą i często za niemałe pieniądze. W Polsce po II Wojnie Światowej zapotrzebowanie na nie było tak ogromne, że powstała fabryka, w której produkowano ich setki tysięcy rocznie. Ta mało znana historia łódzkiej fabryki budzików i jej produktów wpleciona w wydarzenia powojennej Polski jest przedmiotem wystawy.

Sala S5 – III piętro

Wystawa zegarów kolejowych

Kolekcja zegarków kolejowych będąca efektem kilku lat poszukiwania czasomierzy pomagających zachować punktualność pociągów w Polsce i nie tylko.

Na wystawie wyeksponowane zostaną zegarki z okresu ponad stu piędziesięciu lat pomiaru czasu na kolei. Zbiór tworzą głownie zegarki kieszonkowe, które spoczywały w kieszeniach maszynistów, konduktorów czy też mechaników. Jednak renoma tych czasomierzy spowodowała, że zapragnęli ich również miłośnicy kolei oraz inne osoby ceniące sobie punktualność w swoim życiu, co spowodowało, że nie mogło zabraknąć i tego typu zegarków w kolekcji. Całość uzupełniana jest przez zegarki okolicznościowe. Wystawie towarzyszyć będzie prezentacja multimedialna, dzięki której będzie można zobaczyć nie tylko ich zewnętrzną stronę codziennie oglądaną przez ich właścicieli ale rówież ich serca, które dostępne były jedynie dla specjalnych inspektorów dbających o zachowanie ich w jak najlepszym stanie technicznym.

Sala S5 – III piętro

Zegary roczne lub 400 day clock

Zegary określane nazwą „400 day clock” lub polską nazwą „Zegary roczne” to konstrukcje zegarów w których do odmierzania czasu zastosowano wahadło torsyjne, czyli kątowy odpowiednik liniowego oscylatora.

Sama nazwa Zegar roczny pochodzi od zastosowanej w nim rezerwy chodu, czyli po jednorazowym nakręceniu sprężyny zegar chodzi około 400 dni. Pierwsza konstrukcja mechanizmu zegara z wykorzystaniem wahadła torsyjnego została opatentowana w USA przez Aarona Crane w 1841 roku. W Europie pierwsze zegary z wykorzystaniem wahadła torsyjnego wyprodukowała fabryka Gustava Berckera w roku 1872 i od tego roku w Europie produkowano je w niewielkich ilościach do roku około 1980.

W Europie pierwsze zegary roczne produkowano z zastosowaniem wychwytu cylindrowego, następnie z zastosowaniem wychwytu wrzecionowego nazywanego również wychwytem łopatkowym lub szpindlowym i następnie z zastosowaniem wychwytu Grahama których wyprodukowano najwięcej.

Sala S5 – III piętro

Wystawa zegarków Enicar

Kolekcja licząca ponad 100 różnych modeli szwajcarskiej marki ENICAR od lat 20-tych do lat 80-tych ubiegłego wieku należąca do Romualda Kociuby.

Romuald Kociuba – miłośnik i kolekcjoner zegarków, akcesoriów i gadżetów reklamowych szwajcarskiej marki Enicar S.A. Uczestnicy wydarzenia będą mogli obejrzeć kolekcję liczącą ponad 100 różnych modeli marki ENICAR, wiele akcesoriów zegarmistrzowskich i katalogów, a także porozmawiać o historii zegarków z ich właścicielem.

Sala S5 – III piętro

Wystawa zegarków z Pracowni Czasu

Wystawa Pracowni Czasu obejmuje przede wszystkim zegarki mechaniczne – automatyczne i z ręcznym naciągiem nowych marek luksusowych takich jak Ulysse Nardin, Arnold & Son, Cuervo y Sobrinos, Vulcain i wielu innych.

Pracownia Czasu działa od 2006 roku, oferując nie tylko produkty, ale także wycenę i doradztwo w wyborze zegarków inwestycyjnych. Pracownia Czasu specjalizuje się w serwisie i sprzedaży zegarków nowych marek luksusowych takich jak Ulysse Nardin, Arnold & Son, Cuervo y Sobrinos, Vulcain i wielu innych, zegarków używanych, rotomatów Kubik Swiss, biżuterii Charriol oraz luksusowych akcesoriów francuskiej manufaktury S.T. Dupont.

Sala S5 – III piętro

Wystawa współczesnych zegarków Błonie

Współpczesne zegarki Błonie to kultywowanie polskiej tradycji zegarmistrzowskiej i przywrócony do życia symbol narodowy. Tworząc nowe zegarki marka inspiruje się dziedzictwem ZMP Błonie z lat 50. i 60. ubiegłego wieku.

Nowe Błonie to marka wskrzeszona dzięki pasji oraz chęci kontynuowania polskiej tradycji zegarmistrzowskiej. Założeniem tworców marki było przywrócenie do życia narodowej legendy i wzbogacenie jej nowoczesnym wzornictwem i technologią, zachowując przy tym klasyczny styl oryginalnych czasomierzy. Współczesne zegarki Błonie służyć mają nie tylko młodemu pokoleniu miłośników zegarków – ale także wszystkich, pamiętających pierwsze egzemplarze produkowane przez błońską fabrykę.

Sala S5 – III piętro

Wystawa zegarków dla osób niewidomych

Kolekcja zegarków dla osób niewidomych produkowanych w okresie istnienia Związeku Socjalistycznych Republik Radzieckich.zgromadzona przez p. Przemysława Jóźwiaka.

W skład kolekcji wchodzą zegarki dla osób niewidomych i niedowidzących produkowane w okresie istnienia Związeku Socjalistycznych Republik Radzieckich. Zegarki kieszonkowe z lat 50 tych pochodzą ze Złotoustowskiej i Czelabińskiej fabryki zegarków. Zegarki nareczne męskie z Petrodworcowej fabryki zegarków. W skład kolekcji wchodzą także: damski zegarek Czajka oraz współczesny kwarcowy Łucz z Białorusi.
Dodatkowo z tego samego okresu pochodzą naręczne i kieszonkowe zegarki szwajcarskie i niemieckie np. Helwetia, H.Moser. Cała kolekcja liczy łacznie 32 sztuki zegarków.

Sala S5 – III piętro

Czas na zegary. Wystawa zegarów ze zbiorów Muzeum Wsi Lubelskiej

Wystawa prezentuje zegary oraz akcesoria im towarzyszące z XIX i XX w. należące w przeszłości do ziemian, a także mieszkańców miasteczek i wsi Lubelszczyzny. Będzie można zobaczyć 24 zabytki z lubelskiego skansenu.

Prezentowane obiekty są zróżnicowane w formie – zarówno zegary szafkowe przeznaczone do powieszenia, stojące – kominkowe, budziki, zegar z pozytywką czy kapelusznik, jak i kieszonkowe. To wytwory przede wszystkim polskiej produkcji, ale też egzemplarze zrobione we Francji, Niemczech czy Rosji. Zabytki, które będzie można zobaczyć to nie tylko świadkowie i uczestnicy codziennego życia sprzed dziesiątek lat, ale przede wszystkim przykłady kunsztu zegarmistrzowskiego i różnorodności tych przedmiotów wykonanych z między innymi z metalu, drewna, a nawet alabastru.

Sala S5 – III piętro

Wystawa kolekcji zegarków wojskowych z czasów II Wojny Światowej

Zegarki kieszonkowe, jak i naręczne, obok tych stanowiących część pojazdów lądowych, morskich i powietrznych, stanowiły ważny element wyposażenia każdej armii działającej w czasie II Wojny Światowej. Ich dobre funkcjonowanie umożliwiało sprawne działanie wojska oraz realizację stawianych przez wojskiem celów.

Kolekcja przedstawia część prywatnych zbiorów zegarków wojskowych (głównie niemieckich) oraz służb wspierających wojsko z okresu II Wojny Światowej. Czasomierze zachowane w różnym stanie, są interesującym przykładem nie tylko techniki, ale także estetyki występującej w tym czasie. Ich pozyskiwanie do kolekcji, wiąże się często z poznaniem ważnych elementów dziejów narodowych i osobistych, ukazuje bujne oraz tragiczne losy wydarzeń, jakie rozgrywały się w trakcie i po zakończeniu wojny. Znaczącą część kolekcji stanowią zegarki związane z Wehrmachtem oraz służbami powiązanymi z „siłami zbrojnym” Niemiec tego okresu. Zegarki te obok ciekawej stylistyki (czarna tarcza i jasne, fosforyzowane cyfry godzinowe, sekundnik na godzinie szóstej) często noszą oznaczenia na deku koperty: D -; D H; D U.

Sala S5 – III piętro

Wystawa Zegarów Słonecznych

Muzeum im. Przypkowskich w Jędrzejowie jest znane z jednej z największych na świecie kolekcji zegarów słonecznych i przyrządów astronomicznych, gromadzonych od kilku pokoleń. Zawiera niemal wszystkie typy zegarów słonecznych używanych od XVI w. po czasy współczesne, poza tym przyrządy astronomiczne, klepsydry, zegary ogniowe i mechaniczne.

Sale ekspozycyjne urządzono w zabytkowych kamienicach, z których jedna należała do założyciela kolekcji, Feliksa Przypkowskiego (1872-1951), lekarza z wykształcenia, z zamiłowania astronoma. Zwiedzający mogą dziś obejrzeć dawne mieszkanie rodziny z początku XX w. pełne pamiątek, a w drugiej kamienicy wnętrza stylizowane na pałacowe apartamenty z zabytkowymi meblami, obrazami i rzemiosłem artystycznym z XVI-XIX w. oraz ekspozycję dawnej gastronomii w zabytkowych piwnicach.

Specjalną atrakcją jest Ogród Czasu – magiczne miejsce otoczone murami ozdobionymi znakami Zodiaku i tajemniczymi symbolami, gdzie przy zabytkowej altanie i schodach wodnych różne typy zegarów słonecznych mierzą czas wśród kwiatów i ziół leczniczych.

Sala S5 – III piętro

Wystawa zegarków Balticus

Marka Balticus powstała z pasji i miłości do zegarków. Pomysł, który był chęcią realizacji swojego rodzaju hobby, stał się poważnym, docenianym na polskim rynku przedsięwzięciem biznesowym. W chwili obecnej Balticus oferuje ponad 60 modeli zegarków w sprzedaży. Zgodnie z przekazem twórcy marki cały czas pozostaje on także realizacją hobby łączoną z przyjemnością tworzenia.

Marka Balticus powstała z pasji i miłości do zegarków. Pomysł, który był chęcią realizacji swojego rodzaju hobby, stał się poważnym, docenianym na polskim rynku przedsięwzięciem biznesowym. W chwili obecnej Balticus oferuje ponad 60 modeli zegarków w sprzedaży. Zgodnie z przekazem twórcy marki cały czas pozostaje on także realizacją hobby łączoną z przyjemnością tworzenia.

Sala S5 – III piętro

Kolekcja zegarków G.Gerlach

Kolekcja niepowtarzalnych zegarków, które powstają w Polsce, w oparciu o polską myśl techniczną. Na wystawie zobaczyć będzie można pierwszy w polskiej historii zegarek do nurkowania, który powstał na deskach kreślarskich w Zielonej Górze, zegarek Enigma, przypominający o roli polskich matematyków. Zaprezentowany zostanie także zegarek Marszałek Piłsudski, który godnie reprezentował nowoczesne wzornictwo godne setnej rocznicy niepodległości oraz zegarek Kosmonauta.

Gdy dziś każdy z nas zada sobie pytanie, co stanowi jedną z podstawowych sił ekonomicznych każdej rozwinięte gospodarki, jeden termin przyjdzie na myśl jako pierwszy.

Marka.

Marki stanowią o rozpoznawalności produktu, o postrzeganiu siły ekonomicznej, i czasami mogą wręcz zastąpić rzeczywisty potencjał produkcyjny. Gospodarka innowacyjna, dynamiczna i aktywna to taka, która jest w stanie kreować marki, które później snują swoją opowieść, i zdobywają własne szczyty. Dokładnie takie motto przyświecało powstaniu fundacji imienia Gustawa Gerlacha. Postaci magicznej, bo swoim życiem dowodzącej że Polska może być ojczyzną wybraną, dla której dobra pracuje się u podstaw w każdych okolicznościach politycznych. I że wielkim Polakiem może być niemiecki ewangelik, tworzący w Imperium Rosyjskim.

Tak powstała marka G. Gerlach. By pokazać, że na wyjątkowo konkurencyjnym i zglobalizowanym rynku, produkt polski może ze swobodą konkurować z innymi. Konkurować nie tylko pod względem stylistyki, czy szerzej wzornictwa przemysłowego, ale także historii którą opowiada i credo które stoi u podstaw jego powstania. Tak, polski stylista jest tak samo dobry jak inni. Tak, produkt powstały w Polsce może konkurować z produktem globalnym. Tak, mamy do opowiedzenia wiele, tysiące opowieści, z naszej tysiącletniej historii. Tak, na całym świecie są ludzie zainteresowani tymi historiami. Tak, tu jest Polska. Tu się tworzy. Tu się pracuje. Tu się inspiruje.

Dlatego przywieźliśmy ze sobą produkty magiczne jak magia sprężyny która je ożywia, energii zmagazynowanej, uwolnionej wolą właściciela. Przywieźliśmy pierwszy w polskiej historii zegarek do nurkowania, który powstał na deskach kreślarskich w Zielonej Górze, bo ktoś musiał się odważyć być pierwszym. Przywieźliśmy zegarek Enigma, który opowiedział historię której już się od dawna za granicą nie uczy – a on nauczył od nowa o roli polskich matematyków. Przywieźliśmy zegarek Marszałek Piłsudski, który godnie reprezentował nowoczesne wzornictwo godne setnej rocznicy niepodległości. Przywieźliśmy zegarek Kosmonauta, by pokazać że historia to ciągłość, z której trzeba i należy czerpać, by opowieść była prawdziwa. Nie przywieźliśmy dziesiątków innych wzorów i modeli, z których każdy coś wyróżnia. Czegoś uczy, o czymś opowiada.

Sprawdź sam te historie, może znajdziesz własną?

Sala S5 – III piętro

Wystawa Muzeum Polskich Zegarów „Pięć dekad zegarów”

Mobilna wystawa zebranych przez Jana Rygla i Marka Rykiela wystawa  pt. „Pięć dekad zegarów”, prezentuje przekrój produkcji czasomierzy od lat 40. do lat 80. XXw. wzbogacona o eksponaty takie jak budziki, minutniki czy zegarki naręczne.

Muzeum Polskich Zegarów powstało w 2018 roku jako prywatna inicjatywa majaca za cel szerzenie wiedzy o wzornictwie i produkcji polskich czasomierzy w okresie PRL. Właścicielem kolekcji jest Jan Rygiel, absolwent warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. W 2018 roku Jan Rygiel wraz z Markiem Rykielem uruchomili mobilną wystawę zebranych zegarów  pt. „Pięć dekad zegarów”, prezentując przekrój produkcji czasomierzy od lat 40. do lat 80. XXw. Od tego czasu właściciele stale wzbogacają kolekcję o kolejne  eksponaty takie jak budziki, minutniki czy zegarki naręczne.

Sala S5 – III piętro